Ae nào đang giữ VOO, QQQ hay mấy cổ Mỹ chắc cũng biết cảm giác này: thị trường xanh lè, SPY tăng 8% trong quý, nhưng mở tài khoản ngân hàng ra thấy số VND thu về lại không "sướng" như kỳ vọng. Lý do là rủi ro tỷ giá.

Cơ chế đơn giản: mình đổi VND sang USD để mua cổ, khi bán ra nhận USD rồi đổi ngược về VND. Ví dụ: bỏ 100 triệu VND đổi sang USD lúc tỷ giá 25.000, được 4.000 USD. Sau 1 năm danh mục tăng 10%, có 4.400 USD. Nếu tỷ giá vẫn 25.000, thu về 110 triệu. Nhưng nếu tỷ giá lúc này là 24.000 (USD yếu 4%), thu về chỉ còn 105,6 triệu — thực lãi chỉ 5,6% dù cổ tăng 10%.

Nhìn lại lịch sử USD/VND: từ năm 2000 đến nay, VND liên tục mất giá so với USD — tốc độ khoảng 2–3%/năm trung bình. Năm 2015 tỷ giá quanh 22.000, đến 2022 lên 23.000–24.000, và vào cuối 2024 đã chạm vùng 25.500–26.000. Điều này có nghĩa là trong lịch sử, nhà đầu tư Việt giữ tài sản USD đã được hưởng thêm "phần thưởng tỷ giá".

Tuy nhiên ngắn hạn thì biến động tỷ giá khó đoán. Nếu Fed bắt đầu cắt lãi suất mạnh, USD có thể yếu lại, và phần lợi nhuận tỷ giá đó sẽ co lại.

Có nên hedge không? Thực tế là hầu hết nhà đầu tư cá nhân Việt Nam không hedge, và mình thấy điều đó hợp lý. Để hedge tỷ giá đúng nghĩa cần dùng hợp đồng kỳ hạn — chi phí thường tốn 2–4%/năm, bào mòn lợi nhuận hơn là bảo vệ. Chưa kể xu hướng dài hạn VND yếu dần thì hedge còn có thể "phòng nhầm chiều".

Cách mình nghĩ thực tế hơn: tính toán lợi nhuận theo VND chứ không chỉ nhìn USD. Rủi ro tỷ giá không phải lý do để tránh đầu tư nước ngoài — nó chỉ là một biến cần tính vào bức tranh tổng. Ae trong này có ai đang tính đến yếu tố tỷ giá khi xây portfolio không?