Dạo gần đây ae hay hỏi mình về chuyện thuế khi chơi chứng khoán Mỹ qua IBKR. Nhiều người mở tài khoản xong là mua mua bán bán vui vẻ, nhưng phần thuế thì cứ nghĩ "chắc không ai kiểm tra" rồi bỏ qua.

Phần quan trọng nhất với ae đang giữ cổ tức từ ETF hay cổ phiếu Mỹ: Mỹ mặc định giữ lại 30% thuế withholding trên cổ tức trước khi tiền về tài khoản mình. Lý do là Việt Nam và Mỹ chưa có Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (DTA) đầy đủ. Phần 30% này bị giữ thẳng bên Mỹ, mình không chủ động được. Ở nhiều nước có DTA với Mỹ (Nhật, Đức) thì chỉ bị giữ 15%.

Về phần thuế bên Việt Nam: thu nhập cổ tức từ nước ngoài bị tính thuế 5%. Vấn đề là 30% đã bị khấu trừ bên Mỹ rồi, giờ lý thuyết còn phải khai thêm 5% ở Việt Nam nữa. Không có cơ chế bù trừ chính thức giữa hai nước.

Phần capital gains (lãi từ mua bán): luật Việt Nam cho phép chọn hoặc nộp 0,1% trên tổng giá trị bán, hoặc 20% trên lợi nhuận thực. Đa số ae chọn 0,1% vì đơn giản hơn. Phía Mỹ không withhold gì trên capital gains của non-US person.

Điểm ae hay hiểu nhầm nhất: nghĩ "Mỹ đã giữ 30% rồi thì thôi, Việt Nam không tính nữa". Không phải vậy. Hai khoản thuế này độc lập.

Thực tế vận hành: ae giữ VOO hay AAPL, mỗi lần nhận dividend thì IBKR show rõ "Tax withheld: 30%" trên statement. Ae nên lưu lại các statement này hàng năm để khai thuế. Quan điểm cá nhân: đừng để phần thuế làm ae nản và bỏ qua hoàn toàn việc đầu tư nước ngoài, nhưng cũng đừng coi nhẹ rủi ro pháp lý.