ETF (Exchange-Traded Fund) nôm na là "quỹ mở giao dịch trên sàn" — tức là ae mua/bán chứng chỉ quỹ này như mua cổ phiếu bình thường, không cần thông qua công ty quản lý quỹ theo kiểu truyền thống. Cái hay của ETF là nó theo dõi một chỉ số (index) cụ thể — ví dụ VN30, VN100 — thay vì thuê đội ngũ chuyên gia ngồi chọn cổ phiếu từng ngày. Đó là lý do người ta gọi ETF là quỹ "quản lý thụ động" (passive), đối lập với quỹ "quản lý chủ động" (active) như VFMVF1 hay các quỹ mở truyền thống khác.

Vậy passive vs active khác nhau thế nào? Quỹ chủ động có đội fund manager chuyên nghiệp ngồi phân tích, chọn cổ, ra vào thị trường theo phán đoán — chi phí vận hành cao hơn, phí quản lý thường 1.5–2%/năm hoặc hơn. Quỹ thụ động (ETF) không cần ra quyết định phức tạp — chỉ cần mua đủ cổ phiếu theo tỷ trọng trong rổ chỉ số, tái cân bằng định kỳ, xong. Nên phí rất thấp, thường 0.55–0.80%/năm tại Việt Nam.

Ở Việt Nam hiện có đúng 14 ETF nội địa đang niêm yết trên HOSE. ETF đầu tiên của Việt Nam là E1VFVN30 của Dragon Capital, ra đời tháng 8/2014. Lớn nhất hiện tại tính theo AUM là FUEVFVND (VN Diamond ETF) với khoảng 11.75 nghìn tỷ đồng. Tiếp theo là E1VFVN30 với khoảng 6 nghìn tỷ.

Chia theo rổ chỉ số thì có mấy nhóm chính: nhóm VN30 (4 quỹ: E1VFVN30, FUESSV30, FUEMAV30, FUEKIV30), nhóm VN Diamond (3 quỹ: FUEVFVND, FUEMAVND, FUEKIVND), nhóm VN100 (2 quỹ: FUEVN100, FUEIP100), nhóm VNX50 (2 quỹ: FUESSV50, FUEFCV50), nhóm ngành tài chính (FUESSVFL và FUEKIVFS), và duy nhất 1 quỹ mid-cap là FUEDCMID.

Về hiệu suất gần nhất (trailing 12 tháng tính đến giữa 2026): nhóm VN30/VN100 đang rất mạnh — E1VFVN30 +41%, FUEVN100 +43%. Nhóm VN Diamond chỉ +10% do MWG và một số cổ trong rổ chưa phục hồi đều. FUESSVFL +20%.

Cá nhân mình thấy ETF là cách hợp lý nhất để phần lớn nhà đầu tư cá nhân tiếp cận TTCK Việt Nam. Ae trong này đang hold ETF nào, mua kiểu DCA hay chờ điểm vào?